Helpt een TENS-apparaat bij rugpijn?

Je plakt de elektroden op, zet het apparaat aan en voelt een tinteling. Maar of dat ook je rugpijn vermindert, weet je na één sessie nog niet. Bij rugpijn is het bewijs voor TENS wisselend, dus het slimste is om het bij jezelf uit te proberen, volgens een vast plan. Hieronder lees je hoe je dat in drie weken doet, hoe vaak en hoe lang je per keer gebruikt en wanneer je beter kunt stoppen.

Waarom begin je met een proefperiode?

Ziekenhuizen werken meestal zo: je gebruikt het apparaat eerst tijdens een proefperiode van enkele weken, waarna het effect wordt bekeken. Is er geen effect, dan wordt de behandeling gestopt.

De reden is dat het onderzoek tegenstrijdig is. Een overzichtsartikel uit 2021 noemt het bewijs bij chronische lage rugpijn onduidelijk, vooral door een gebrek aan goede studies. Volgens datzelfde artikel beval NICE destijds TENS niet aan bij niet-specifieke chronische lage rugpijn. Een analyse van 34 behandelingen schatte de pijnvermindering tijdens TENS op 10 tot 20 procent, vergelijkbaar met spierverslappers en ontstekingsremmers. Voor sommige mensen kan het dus wel werken, maar dat merk je alleen door het te proberen. De auteur stelt zelf voor om in onderzoek eerst een inloopfase te doen, om te kijken wie reageert en de instellingen af te stemmen. Dat lijkt op wat jij met een proefperiode thuis doet.

Heb je nog geen apparaat? In mijn overzicht van de beste TENS-apparaten tegen rugpijn lees je waar je op let. Kijk bij het kopen ook of je het kunt retourneren. Dan kun je de proefperiode echt als proef gebruiken.

Voor je begint: wanneer laat je het achterwege?

Volgens het overzichtsartikel raden fabrikanten TENS af bij epilepsie, kanker, een diepe veneuze trombose en een actief elektronisch implantaat zoals een pacemaker. Ziekenhuizen noemen daarnaast vaak zwangerschap en een beschadigde of geïrriteerde huid. Twijfel je? Overleg dan eerst met je arts. Draag de elektroden ook niet in bad, onder de douche of tijdens het zwemmen.

Heb je pijn onderin je rug en daarbij geen gevoel meer rond je geslachtsdelen of anus, kun je niet meer plassen terwijl je wel moet, of heb je opeens minder kracht in je been? Bel dan direct je huisarts, zo staat het in de patiëntinformatie over pijn onderin de rug. Dan is een TENS-test niet het juiste moment.

Dag 1 tot 3: leren instellen

Maak de huid schoon en plak de elektroden op of vlak bij de plek waar het pijn doet. Zet de intensiteit langzaam hoger tot je een sterke, maar prettige tinteling voelt. Zo beschrijft het overzichtsartikel de gangbare manier van werken. Verander in de eerste dagen niet alles tegelijk, dan weet je wat het verschil maakt.

Het effect zit volgens het artikel vooral in de tijd dat het apparaat aan staat. Je gebruikt het dus wanneer je pijn hebt, en dat mag meerdere keren verspreid over de dag. Ziekenhuizen noemen vaak 30 minuten per keer. Volg het advies van je arts en de handleiding van jouw apparaat. In de eerste dagen leer je vooral waar de elektroden het prettigst zitten en welke stand bij je past.

Week 1 tot 3: meten wat het doet

Schrijf bij elke sessie op hoeveel pijn je hebt op een schaal van 0 tot 10: vlak voor je begint en na ongeveer 20 minuten, terwijl het apparaat nog aan staat. Het artikel schrijft dat de pijnverlichting vaak binnen ongeveer een half uur na het uitzetten verdwijnt. Meten een uur later laat dus weinig zien. Noteer daarnaast hoe je sliep en wat je kon doen, bijvoorbeeld een kwartier zitten of wandelen. Zo ga je niet af op je gevoel van die dag.

Hoe lang het duurt voor je iets merkt, verschilt. Ziekenhuizen geven aan dat het enige tijd kan duren voordat de behandeling effect geeft en dat het pijnstillende effect vaak toeneemt. Geef het daarom de volle drie weken, tenzij je klachten erger worden.

Na drie weken: houden of stoppen

Kijk terug in je dagboek. Is je pijn tijdens het gebruik lager, kun je meer doen of heb je minder pijnstillers nodig? Dan kan het apparaat iets voor je betekenen. Merk je weinig verschil? Dan stop je, net zoals ziekenhuizen doen bij geen effect.

Blijf ondertussen bewegen

Bij pijn onderin de rug is het advies om veel te blijven bewegen, ook als je pijn hebt, en elke dag een half uur of langer actief te zijn, bijvoorbeeld met wandelen of fietsen. Een TENS-apparaat vervangt dat niet. Je kunt wel proberen of het je pijn zo dempt dat bewegen makkelijker gaat. Dat is een idee uit de praktijk en geen bewezen effect.

Wanneer stop je of vraag je hulp?

• Krijg je roodheid of jeuk onder de elektroden? Stop en laat de huid herstellen. Hypoallergene elektroden kunnen dan een optie zijn.
• Word je misselijk of duizelig tijdens een sessie? Stop. Het overzichtsartikel noemt dat als een reactie die bij sommige mensen voorkomt.
• Neemt je pijn toe? Stop en bespreek het met je huisarts.
• Is de pijn na een maand niet minder geworden? Maak dan een afspraak bij de huisarts. Een fysiotherapeut kan helpen als het zelf niet lukt om meer te gaan doen of als je door de pijn niet meer durft te bewegen.

Titelfoto: Cansu Hangül – pexels.com