Hoe lang mag je koelen met een coldpack?

Het korte antwoord: maximaal 20 minuten per keer, altijd met een doek ertussen en met minstens een uur tussen twee keer koelen. Daaronder leg ik uit waarom, wat je bij een dikke knie of enkel nog meer kunt doen en wanneer koelen niets meer toevoegt.

Hoe lang mag een coldpack blijven zitten?

Koel maximaal 20 minuten per keer, adviseert het Rode Kruis. Zelf geef ik mensen meestal tien tot twintig minuten mee. Wordt de pijn erger, stop dan eerder. Een gelpack voelt na een kwartier ook merkbaar minder koud, dus langer vasthouden levert weinig extra op.

Met een doek of op de blote huid?

Altijd met een doek ertussen. Thuisarts raadt bij een verzwikte enkel aan om het ijs of de ice-pack in een doek te wikkelen, anders kan je huid bevriezen. Een coldpack uit de vriezer is rond de min achttien graden. Een dunne theedoek of een broekspijp is genoeg.

Stop direct als je tintelingen of een doof gevoel merkt, of als de huid wit wegtrekt. Is de huid rood en gevoelig geworden, geef haar dan de tijd om te herstellen voordat je opnieuw koelt.

Hoe vaak mag je per dag koelen?

Hier bestaat geen vaste regel voor. Ik laat mensen minstens een uur wachten tussen twee keer koelen, zodat de huid weer op temperatuur komt. Meerdere keren per dag kan dan, bijvoorbeeld voor het slapen of na het bewegen. Wil je een tweede coldpack klaar hebben, leg er dan één in de vriezer terwijl je de ander gebruikt.

Heeft koelen na drie dagen nog zin?

Koelen verlicht vooral pijn. Of het zwelling of herstel versnelt, is minder duidelijk, en sinds het PEACE & LOVE-protocol wordt ijs bij acute weke-delenletsels voorzichtiger geadviseerd dan vroeger. Een ontstekingsreactie hoort namelijk bij het herstel.

Dat betekent niet dat je het moet laten. Helpt een coldpack je om rustiger te bewegen of beter te slapen, dan mag je hem ook na drie dagen gebruiken. Is de zwelling en warmte weg en doet het alleen nog stijf aan, dan voegt koelen meestal weinig toe. Beweging is dan belangrijker.

Wat helpt wel bij een dikke knie of enkel?

Een coldpack haalt zwelling niet weg. Bij een verzwikte enkel adviseert Thuisarts om de enkel hoog te leggen en in de eerste dagen overdag een stevig verband te dragen. Probeer ook zo snel mogelijk weer te lopen, want dat helpt de enkel te herstellen. Bij een knie raadt Thuisarts aan om de knie direct na de val of verkeerde beweging te koelen, en daarna gewoon te blijven bewegen als hij niet veel pijn doet.

Geen coldpack in huis?

Dan kun je een zakje ijsblokjes gebruiken. Wikkel het in een theedoek of handdoek, zodat je huid niet bevriest. Het Rode Kruis noemt ook lauw, zacht stromend water. Gebruik een zakje diepvriesgroente alleen met een doek ertussen. Zo kun je een eenvoudig koud kompres zelf maken. Wil je er toch een kopen, kijk dan naar de coldpacks voor knie en enkel die ik heb vergeleken.

Koelen of warmte bij kniepijn?

Dat hangt af van de klacht. Voelt de knie warm, gezwollen en pijnlijk na een val of overbelasting, dan past koelen meestal beter. Is de knie vooral stijf of gespannen, dan past warmte vaak beter, omdat die spieren kan ontspannen. Bij artrose is er enig bewijs dat koelen op korte termijn de pijn verlicht, vooral samen met oefentherapie. Kies dus wat prettig voelt en blijf bewegen.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Bel bij een knie dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost als je niet op het been kunt staan, het been niet kunt strekken, de knie op slot zit, snel dik wordt of je een harde klap hebt gehad. Zo staat het op Thuisarts. Is de knie na een week nog dik of doet hij nog veel pijn, maak dan een afspraak. Bij een enkel geldt hetzelfde: gaat de pijn niet over of neemt de zwelling toe, laat er dan naar kijken.

Titelfoto: Sonny Sixteen – pexels.com